Handhaving en advies
Omgevingsdienst Drenthe wordt door de Drentse gemeenten en provincie ingeschakeld voor handhaving en het geven van advies. Daniël Takken is adviseur bodem en Herman Walda is toezichthouder bodem bij onze organisatie. Als er drugsafval wordt gevonden, komen zij in actie. Zij en meerdere ketenpartners werken dan volgens het protocol ‘Aanpak van drugsafvaldumpingen in de provincie Drenthe’. Dit is een soort handboek waarin richtlijnen en werkafspraken staan voor de aanpak van afvaldumpingen waarbij sprake is van drugsafval. De provincie Drenthe heeft een aantal jaren geleden aan Omgevingsdienst Drenthe gevraagd om een voorstel voor dit protocol te maken. In opdracht van de provincie is dat protocol (uit 2021) onder regie van team Bodem, in samenwerking met meerdere ketenpartners, geactualiseerd.
Dump van drugsafval? Bel 112
Herman vertelt: “Een vondst van drugsafval wordt meestal gemeld bij de politie. De politie informeert vervolgens de betrokken ketenpartners. Ook de grondeigenaar zoals een particulier, een gemeente of de provincie, wordt geïnformeerd. Los van eigenaarschap krijgt ook de gemeente waarin het drugsafval is gedumpt bericht over de vondst. Omdat het gaat om de openbare orde en veiligheid. Het belangrijkste is dat de situatie zo snel als mogelijk veilig wordt. Als bijvoorbeeld drugsafval gedumpt is in een bos, willen we niet dat mensen of dieren ermee in aanraking komen. Het is belangrijk dat bij een vondst direct 112 wordt gebeld en dat mensen wegblijven of ruim afstand nemen van de plek waar de vondst is gedaan. Je weet nooit wat er gedumpt is en je wilt geen gezondheidsrisico lopen. Daarnaast kan de dump van drugsafval ook gevolgen hebben voor de bodem, het grondwater en de begroeiing.” Daniel vervolgt: “Als adviseurs kijken we altijd naar de invloed van het drugsafval op de kwaliteit van de bodem. We adviseren de gemeente of provincie over de te nemen stappen. We willen dat de verontreiniging van de bodem beperkt blijft. Voor de bescherming van de bodem, van het grondwater en al het groen om ons heen.”
Eerste bereddering: heel belangrijk
Herman: “De eerste bereddering na de vondst van drugsafval is enorm belangrijk. Bereddering is het treffen van maatregelen die de schade beperken. Hoe eerder de ‘zichtbare’ verontreiniging is verwijderd, hoe beter. Dit gebeurt altijd in overleg met de politie, vanwege sporenonderzoek. We schakelen altijd bedrijven in die gespecialiseerd zijn in het opruimen en afvoeren van drugsafval. Veilig werken staat hierbij voor iedereen centraal. Na de eerste bereddering wordt er onderzoek uitgevoerd naar de omvang en de aard van de verontreiniging in de bodem.”
Iedere situatie vraagt om maatwerk
Daniël vervolgt: “Als het bodemonderzoek is uitgevoerd en de resultaten bekend zijn, dan worden mogelijke vervolgstappen besproken. Soms is een sanering van de bodem onvermijdelijk om de verontreiniging aan te pakken. In sommige gevallen kan de kwaliteit van de bodem over de tijd zelf ook herstellen. Voor iedere situatie geven we maatwerkadvies, waarbij de kwaliteit van de bodem en het milieurendement van de vervolgstappen centraal staan. Wij geven hierover advies aan de Drentse gemeenten en de provincie.”
Kosten opruimen dump
Het opruimen van drugsafval kost veel geld. De eigenaar van het terrein draait meestal op voor de kosten. De kosten kunnen oplopen tot ongekend hoge bedragen. Daniël: “Wij adviseren over een zo’n slim mogelijke oplossing voor de aanpak van de bodemverontreiniging. Het is heel zuur dat nietsvermoedende grondeigenaren worden belast met bodemverontreiniging en de kosten voor het opruimen. Vaak zijn er bij gemeenten en provincies in Nederland ‘potjes’ voor dit soort situaties. In het protocol ‘Aanpak van drugsafvaldumpingen in de Provincie Drenthe’ is ook aandacht voor de financiële kant van het opruimen van drugsafval.”
Ook burgers zijn heel alert
Herman: “Afhankelijk van de situatie werken we samen met onder meer riooleigenaren en waterschappen. We zien de laatste tijd steeds vaker dat vloeibare afvalstoffen worden geloosd op het oppervlaktewater. Dat is zichtbaar aan bijvoorbeeld het afsterven van begroeiing in de berm, “drap’ in het water en dode vissen. Voorheen was drugsafval vaak te herkennen aan een weeïge, anijsachtige geur. Tegenwoordig is de geur soms minder duidelijk aanwezig. Makers van illegale drugs bedenken steeds weer nieuwe listen. Het is triest maar ook de realiteit.” Daniël haakt hierop aan: “Doordat we samen met veel partijen illegale afvalstromen, dus ook die van drugsafval aanpakken, is er meer zicht gekomen op deze vorm van ondermijnende criminaliteit. Drugslabs worden vaak sneller opgespoord dan voorheen. De pakkans is groter geworden. Ook burgers zijn heel alert. Ze weten waar ze op kunnen letten doordat onder meer politie en wij als omgevingsdienst hierover voorlichting organiseren. Daarnaast zijn onze collega’s van team toezicht in hun dagelijkse praktijk ook heel alert op dit soort illegale praktijken. Zo dragen we samen bij aan een schone, gezonde en veilige omgeving voor alle inwoners van Drenthe.”
Zie je mogelijk drugsafval?
Wees altijd heel voorzichtig, blijf overal vanaf en houd voldoende afstand. Het afval kan een gevaar zijn voor je eigen gezondheid. Vermijd contact met dampen en vloeistoffen. Rook nooit in de buurt van een dumpplaats. Bel de politie (112). Als je anoniem wilt blijven, kun je bellen met ‘Meld Misdaad Anoniem’ (0800 7000).